Bezoekers- en belevingscentrum

De kat van Fort Liefkenshoek heeft de vorm van een halve cirkel. Aan de Scheldekant zijn verschillende schietgaten te zien, terwijl zich aan de landkant de deuren bevinden. Het gebouw dateert uit 1813. Het bestaat uit 12 lokalen waarvan 5 met een verdieping. De belangrijkste functie van dit gebouw was onderdak verschaffen aan ongeveer 400 soldaten. Verder deden de lokalen o.a. dienst als opslagplaats voor voedsel en munitie. Tijdens de quarantaineperiode (1849-1952) was de kat ingericht als volwaardig hospitaal met een kapel, onderzoekszalen, een refter, een keuken, een wasserij en douche-en kleedcabines. Daarna kreeg het de functie van Landbouwmusuem. Momenteel is in de kat een bezoekers- en belevingscentrum gevestigd.


Bezoekerscentrum

In het bezoekerscentrum staat de eeuwenlange strijd van de mens tegen het water centraal. De intrigerende rol van Fort Liefkenshoek loopt als rode draad in het verhaal van overstromingen en inpolderingen, oorlogen en ontstaan van de landsgrens, visserij en landbouw en oprukkende industrialisering.

Wat valt er te zien?

Lokaal 9

De Schelde en de scheepvaart spelen een grote rol in de geschiedenis van het Fort Liefkenshoek. De bezoeker komt 's nachts binnen op een varend schip dat hem meevoert naar het Fort Liefkenshoek. Van op het bovendek van het schip kan hij in de verte het fort zien liggen. Benedendeks is er een projectiezaal waar de bezoeker de film 'Lezen in het Landschap' kan bekijken. Op de boot staat ook nog een maquette van een fluitschip waarnaar dit schip is gebouwd.

Lokaal 10

Het water en de economie spelen hier een centrale rol. De relatie tussen het gebied en het water is dubieus. Enerzijds maakt het water leven mogelijk (bv.: landbouw, visvangst,...) anderzijds maakt het water leven onmogelijk (bv.: overstromingen,...). De polderbewoners hebben leren leven met het geven en nemen van het water. In dit lokaal gaat de bezoeker dieper in op het leven in de polderdorpen en op de reeds verdwenen of bedreigde economische activiteiten. Ook de oprukkende industrialisatie van de polder komt hier aan bod. De bezoeker wordt geconfronteerd met de verwoestende kracht van het water. Dit gebeurt aan de hand van beeldmateriaal van de watersnood van 1906 en 1953 in Melsele en Kallo. Er is een maquette te zien van het vrachtschip "De Kogge". Dit handelsschip uit de 14de eeuw werd opgegraven tijdens de werken voor het Deurganckdok in Doel. De Kogge van Doel is maritiem erfgoed van Europees belang.

Lokaal 11

De bezoeker ontdekt in dit lokaal de boeiende geschiedenis van het fort. Hij maakt kennis met de verschillende eigenaars door de eeuwen heen en met de verschillende functies die het fort heeft gehad. Deze beide factoren drukten hun stempel op het uitzicht van het fort. Bij het binnenkomen ziet men meteen de portrettengalerij van de verschillende heersers die het Fort Liefkenshoek kende. Zij staan rug tegen rug, zij zijn verbonden als vriend of als vijand. Ook de quarantainefunctie van het fort in de 19de en begin van de 20ste eeuw komt ruim aan bod. Het fort was toen een afzonderingsoord voor opvarenden van schepen die getroffen werden door besmettelijke ziektes. De bezoeker maakt kennis met de belangrijkste ziekteverwekkers uit die tijd (cholera, de pest, pokken, vlektyfus).

Lokaal 12

De bezoeker wordt meegetrokkenin de wereld van de Waaslandhaven. Het lokaal is opgedeeld in drie afgesloten compartimenten die elk op hun manier de sfeer van de haven weergeven.
Belevingscentrum

In het belevingscentrum kunnen kinderen en jongeren tot 14 jaar, maar ook hun ouders en grootouders zelf op ontdekking gaan. Ze maken op een speelse manier kennis met de geschiedenis van het fort en de verhalen van de bewoners. Via allerlei spelletjes en doe-opdrachten worden zij ondergedompeld in het fantastisch verhaal dat dit indrukwekkend fort te vertellen heeft. Om deze opdrachten te kunnen vervullen moeten zij zich eerst aanmelden met een persoonlijke QR-code die ze aan de ingang kregen. Om een spel te starten moet deze code telkens voor de bijhorende scanner gehouden worden.

Wat valt er te beleven?

Lokaal 1

De bezoeker komt terecht in de periode waarin het fort dienst deed als quarantainecentrum voor reizigers van en naar Amerika. .De bezoeker kruipt in de huid van een migrant en komt in het dokterskabinet te weten aan welke "ziekte" hij lijdt. op het dek van de Red Star Line kan hij op zoek gaan naar familieleden die de oversteek met de Red Star Line waagden. Hij vindt er ook meer informatie over wat quarantaine precies is en hoe  en kan mensen anno 1920 verpleegd en verzorgd werden.

Lokaal 2

Via lokaal 1 komt de bezoeker in lokaal 2. Hier wordt het migrantenverhaal verder uitgediept en kan men kennis maken met  de actuele migratie-en vluchtelingenproblematiek. Op de levende krantenwand kan je lezen waarom mensen hun land ontvluchten: omwille van natuurrampen, of om politieke, religieuze of economische redenen,... In de telefooncellen kan de bezoeker luisteren naar het verhaal van een migrant of een vluchteling.

Lokaal 3

Via lokaal 2 komt de bezoeker in lokaal 3 terecht. Ook lokaal 3 gaat over migratie en vluchtelingen, zij het dan anno 1585. In dit jaar werd Antwerpen veroverd door de Spaanse troepen van Alexander Farnese. Dit bracht een gigantische vluchtelingenstroom mee van Vlamingen naar Nederland. De bezoeker kan hier een animatiefilmpje bekijken over de Brug van Farnese, een houten constructie die de Schelde blokkeerde en daarmee Antwerpen dwong tot overgave. Aansluitend moet de bezoeker door het maken van de juiste keuzes een uitweg vinden uit de glazen doolhof en zo van Antwerpen in Amsterdam geraken.

Lokaal 4

Lokaal 4 is ingericht als een wetenschapskabinet of bibliotheek ten tijde van de Verlichting (18de eeuw). Toen hoopte men alle kennis van de wereld samen te kunnen brengen in één ruimte. De bezoeker wordt een echte wetenschapper en gaat op zoek naar archeologische voorwerpen in de grondlagen van de Wase polders, hij bekijkt de bacteriën die zich in water kunnen bevinden van dichterbij en is heer en meester over de getijden. Onder een glasplaat in de vloer zijn archeologische voorwerpen te bezichtigen die op het terrein van het fort zijn gevonden.

Lokaal 5

De bezoeker stapt in een teletijdmachine die hem de specifieke vormen van communicatie en informatieoverdracht door de eeuwen heen laat zien. Hij ziet achtereenvolgens: het beeld, het lied, het gesproken woord, geheimschrift, de radio en de televisie. Alle communicatiemiddelen berichten over de Slag bij Kallo. De bezoeker zoekt de verschillen op twee schilderijen via een electrospel. Hij moet proberen om een metalen cirkel over een gekrulde ijzeren staaf te leiden zonder deze aan te raken want dan stopt de muziek. Verder kan hij in dit lokaal testen of hij een goede Belleman zou zijn en zijn naam doorgeven via een morse-code. Op de radio moet de juiste frequentie gezocht worden om het radioverslag over de Slag bij Kallo te beluisteren, in de tv-studio brengt hij live verslag uit over deze historische gebeurtenis. Achteraan in lokaal 5 staat een memoryspel waarbij de handel op de Schelde in de 16de eeuw centraal staat.

Lokaal 6

Tijd voor stilte... De bezoeker komt in lokaal 6 op de begraafplaats van het fort. Hier kan kennis gemaakt worden met de vroegere bewoners van het fort. Het fort was immers niet alleen een militaire vesting maar ook een heus dorp met een kerk, een bakker, een schooltje,... Er is ook aandacht voor de boer die door toenemende industrialisatie zijn vruchtbare polderland zag verdwijnen. De bezoeker kan ook zelf aan de slag gaan als fortenbouwer. Hij ontdekt met welke materialen een fort in verschillende tijdsperiodes gebouwd werd, met welke wapens er gestreden werd en welke uitrusting de soldaten droegen.

Lokaal 8

Gelijkvloers: we duiken de moderne haven in. De bezoeker is zelf kraanman en moet zo snel mogelijk zoveel mogelijk containers op het schip zien te krijgen. Hij moet ook een schip via een sluis in de dokken loodsen. 

Bovenverdieping lokaal 7: de bezoeker kan hier zijn eigen stop motion filmpje maken met houten figuren die historische personages ( Napoleon, Wellington,...) voorstellen.

Bovenverdieping lokaal 8: De bezoeker speelt hier de grote eindquiz. Hoeveel heeft hij onthouden van de ontdekkingstocht door het fort?